Angstcultuur

Een mooi begrip en volledig ongrijpbaar. Of toch niet? Waar komt het eigenlijk vandaan? En voor wie of wat is men bang? Het intrigeert me. Ik denk dat de angst voortkomt uit onzekerheid. Onder de medewerkers. Als je niet zeker bent van je zaak, ga je twijfelen: ‘doe ik het wel goed?’ Wat gebeurt er als ik het niet goed heb gedaan?

Kleinere organisaties hebben er niet zoveel last van. Meestal komt de angstcultuur binnen wandelen als een organisatie groter wordt. Het hoger management besluit, overigens vaak goed bedoeld, om regels en procedures op te stellen om de bedrijfsvoering goed te laten verlopen. Om zeker te weten dat iedereen weet wat hij of zij moet doen. In een kleine organisatie is de sfeer nog open, vragen stel je tijdens de koffie of de lunch, over interne communicatie wordt zelden nagedacht. Alles is duidelijk.

Een grotere organisatie ziet zich genoodzaakt om actief aan de slag te gaan met interne communicatie. Om iedereen te bereiken. En eigenlijk slaat men door. Van bovenaf worden de regels en procedures gecommuniceerd. Medewerkers gaan aan de slag met dezelfde regels en procedures op hun bureau. Mooi toch? Dat gaat gesmeerd!

Niet als het hoger management geen leiderschap toont. En dus niet als boven de regels en procedures geen duidelijke visie en helder doel staat geformuleerd. Als medewerkers weten waaróm ze wat moeten doen, gaan ze op een andere manier werken dan wanneer ze alleen te horen krijgen wát ze moeten doen. Het ‘waarom’ is dus erg belangrijk.

angstcultuurWanneer er gestuurd wordt op regels en procedures, is de energie die een organisatie steekt in het creëren van een gewenste cultuur kansloos. De angstcultuur gaat toch overheersen. Medewerkers worden vaak, onbewust, klein gehouden. Eigenlijk omdat het hoger management niet bij machte is om vanuit een leiderschapsrol de organisatie aan te sturen. Men gaat sturen op de regels en procedures en de eerste de beste afwijking wordt afgestraft. En dat hoeft maar één keer te gebeuren. Het signaal is duidelijk en ook de medewerkers vluchten in de regeltjes. Er wordt niet meer nagedacht, creativiteit en dus de echte capaciteit van het personeel wordt genegeerd. Met alle gevolgen van dien. Medewerkers voelen zich robots en niet erg gewaardeerd. Er wordt een aanslag geplaagd op hun zelfstandigheid en ze werken niet meer aan één doel, maar volgens de regels.

De oplossing? Ik vind voetbal niet vaak het goede voorbeeld, maar in dit geval… Als je wel eens naar een voetbalwedstrijd op tv kijkt, wordt er wel eens gezegd dat ‘de scheidrechter in de geest van de wedstrijd fluit’. In een voetbalwedstrijd vinden met grote regelmaat overtredingen plaats. Soms fluit een scheidrechter voor iedere misstap die volgens het boekje een overtreding is. Het spel ligt vaak stil, de spelers raken geïrriteerd en het komt de kwaliteit van het spel niet ten goede. Er zijn ook scheidrechters die een wedstrijd goed aanvoelen en veel door laten spelen. Wanneer beide partijen respect voor elkaar en de scheidrechter tonen kan dat helemaal geen kwaad. De snelheid blijft in het spel en de spelers hebben er lol in. Ze hebben plezier!

Dat kan ook in organisaties! Maak een speelveld van de werkvloer, gooi de regels en procedures in de prullenbak en geef medewerkers een duidelijk doel met een duidelijk kader. Laat ze zelf beslissen hoe ze binnen het kader het doel nastreven. En ja, het gaat wel eens fout. Maar we zijn allemaal mensen. Medewerkers ook. En als iets niet lukt, leert men ook van de gemaakte fout. Dat is het grootste voordeel. De organisatie groeit. En dit keer niet in omvang, maar qua inhoud. Medewerkers vertrouwen geven. Dat hoef je niet eens vast te leggen, maar gewoon laten zien. Dát is leiderschap. De scheidsrechter wordt een spelleider, de spelers hebben plezier en kunnen zich, wetend wat er van ze wordt verwacht, richten op het maken van doelpunten. En dat het publiek en dus de klant de grote winnaar is, is een prachtige bijzaak in dit geval!

Advertenties

2 reacties op “Angstcultuur

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s